|
แก้ไข พ.ร.บ. ธปท. เพื่ออะไร |
ที่มา : มติชน (01/10/2550) โดย ผ่องเพ็ญ เรืองวีรยุทธ ผู้อำนวยการฝ่ายบริหารความเสี่ยง ธปท.
ครั้งที่แล้ว ผู้เขียนได้นำเสนอเหตุผลหลักการและสาระสำคัญของการแก้ไข พ.ร.บ. เงินตราไปแล้ว ในครั้งนี้จะขอพูดถึงการแก้ไขกฎหมายแบงก์ชาติ ที่มีความสำคัญไม่น้อยกว่ากันอีกฉบับหนึ่ง คือ พ.ร.บ. ธปท.
ปัจจุบันมีกฎหมายอยู่ 2 ฉบับ ที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินการของแบงก์ชาติในฐานะที่เป็นธนาคารกลาง คือ พ.ร.บ. ธปท. และ พ.ร.ฎ.กำหนดกิจการธนาคารแห่งประเทศไทย ทั้ง 2 ฉบับเป็นกฎหมายที่มีมาตั้งแต่ ปี 2485 แม้จะเคยแก้ไขเพิ่มเติมบ้าง แต่สาระสำคัญของกฎหมายก็ยังเหมือนเดิม
กฎหมายทั้ง 2 ฉบับ มิได้เขียนไว้ชัดเจนว่าตั้งแบงก์ชาติขึ้นมาเพื่ออะไร เพียงแต่เขียนไว้กว้างๆ ว่าให้ทำหน้าที่ธนาคารกลาง และในการทำหน้าที่นั้นแบงก์ชาติทำอะไรได้ อะไรไม่ได้
ระบบเศรษฐกิจการเงินของประเทศที่ขยายใหญ่ขึ้นและพัฒนามากขึ้น โลกที่พัฒนาอย่างรวดเร็วและเชื่อมโยงกันมากขึ้น ทำให้การดำเนินการของธนาคารกลางมีผลกระทบในวงกว้างกว่าเดิมมาก การกำหนดวัตถุประสงค์ของการตั้งอยู่ของธนาคารกลางไว้ให้ชัดเจน เพื่อให้ผู้ที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐและภาคเอกชนมีความเข้าใจที่ถูกต้อง และตรงกันว่าองค์กรนี้ทำอะไร เพื่ออะไรและอย่างไรและเพื่อให้ทุกฝ่ายทำหน้าที่ของตนเองได้อย่างเหมาะสม จึงเป็นเรื่องที่จำเป็น
การแก้ไข พ.ร.บ. ธปท.ในครั้งนี้ จึงได้กำหนดวัตถุประสงค์ในการดำเนินการของแบงก์ชาติไว้ 3 ประการ คือ รักษาเสถียรภาพทางการเงิน เสถียรภาพระบบสถาบันการเงินและระบบการชำระเงิน และกำหนดอำนาจหน้าที่ในการดำเนินการเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ไว้อย่างชัดเจน และด้วยเหตุที่การดำเนินการของแบงก์ชาติมีผลกระทบในวงกว้าง การให้อำนาจในการดำเนินการทั้งหมด แก่ผู้ว่าการเพียงคนเดียวตามที่กำหนดในกฎหมายปัจจุบัน จึงเป็นเรื่องที่ไม่เหมาะสม ร่างกฎหมายใหม่จึงได้ให้มีการคานอำนาจของผู้ว่าการ โดยจัดให้มีคณะกรรมการขึ้นมา 3 คณะ เพื่อดำเนินการให้บรรลุเป้าประสงค์ 3 ประการข้างต้น โดยกำหนดอำนาจหน้าที่ไว้ชัดเจน ที่สำคัญทุกคณะมีกรรมการจากภายนอกมากกว่ากรรมการภายใน และส่วนใหญ่แต่งตั้งโดยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง
เรื่องสำคัญอีกเรื่องหนึ่ง ที่เพิ่มมาในร่างกฎหมายฉบับใหม่คือ การกำหนดให้รัฐบาลมีส่วนร่วมในการป้องกัน และแก้ไขเหตุการณ์ที่จะทำให้เกิดความเสียหายอย่างร้ายแรงต่อเสถียรภาพทางเศรษฐกิจการเงิน และระบบสถาบันการเงิน
โดยสรุปแล้ว การแก้ไข พ.ร.บ. ธปท.ในครั้งนี้เป็นการปรับปรุงการบริหารจัดการภายในองค์กร กำหนดเป้าประสงค์ของการดำเนินการไว้ให้ชัดเจน กำหนดอำนาจหน้าที่และเครื่องมือที่จำเป็นในการดำเนินการไว้ด้วย เพื่อให้แบงก์ชาติสามารถดูแลระบบเศรษฐกิจการเงินของประเทศ ได้อย่างมีประสิทธิภาพและโปร่งใสมากขึ้น และที่สำคัญคือ เป็นการทำหน้าที่โดยมีกฎหมายรองรับและผู้ที่เกี่ยวข้องทุกฝ่ายรับรู้ตรงกัน
ปรมาจารย์ด้านกฎหมายท่านหนึ่ง ได้ให้ความเห็นว่า กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับ ธปท. ทุกฉบับเป็นกฎหมายมหาชนด้านเศรษฐกิจการเงิน การปรับปรุงให้ทันสมัย และสอดคล้องกับสภาพการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไปเป็นเรื่องที่จำเป็น การขอแก้ไข พ.ร.บ. ธปท.ในครั้งนี้ก็ทำด้วยเหตุผลเดียวกัน
|